على رفيعى
16
تاريخ زندگانى امام صادق (ع) (فارسى)
بود . روى اين جهت ، وى نه تنها همچون اسماعيل نزد پدر بزرگوارش ارج و احترامى نداشت ، بلكه گاهى مورد پند و اندرز و حتّى سرزنش آن حضرت قرار مىگرفت . ابوعبداللَّه مىگويد : امام صادق ( ع ) عبداللَّه را سرزنش و عتاب مىكرد و پند واندرز مىداد و مىفرمود : چرا همچون برادرت نيستى ؟ « 1 » سوگند به خدا ، نور هدايت را در سيماى او مىبينم . عبداللَّه گفت : چرا [ من مانند او نيستم ؟ ] مگر پدر و مادر ما يكى نيست ؟ فرمود : او پاره تن من است و تو فرزند منى . « 2 » عبداللَّه ، بر اساس عقايد انحرافى كه داشت پس از رحلت امام صادق ( ع ) به بهانهء آنكه فرزند بزرگ آن حضرت است ، مدعى امامت شد و عدّهاى از مردم ناآگاه از او پيروى كردند ولى بيشتر آنان پس از تماس نزديك با وى و مشاهده نادانى و ناتوانى او از پاسخگويى به مسائل مردم از او برگشتند و به امامت برادرش موسى بن جعفر معتقد شدند . « 3 » امام صادق ( ع ) در دوران حيات خود از جريان ادعاى امامت عبداللَّه خبر داده به فرزندش موسى بن جعفر فرمود : فرزندم ! برادرت بر جايگاه من مىنشيند و پس از من ادعاى امامت مىكند ؛ پس با او به ستيز برنخيز ، زيرا وى نخستين كس از خاندان من است كه به من خواهد پيوست . « 4 » و همان گونه شد كه امام ( ع ) پيش بينى كرده بود عبداللَّه هفتاد روز پس از رحلت پدر بزرگوارش درگذشت و باقى ماندهء پيروانش ، جز تعداد بسيار اندكى ، از او برگشتند . « 5 »
--> ( 1 ) - به احتمال زياد منظور از برادر عبداللَّه در سخن امام ( ع ) اسماعيل است نه موسى بن جعفر ؛ زيرا همانگونه كه پيش از اينيادآور شديم تنها اسماعيل برادر پدرى و مادرى عبداللَّه بوده است . ( 2 ) - كافى ، ج 1 ، ص 310 . ( 3 ) - رجال كشى ، ج 2 ، ص 525 . ( 4 ) - همان مدرك . ( 5 ) - همان مدرك .